Gầm cầu thang thường là vùng bị bỏ quên trong nhà phố, biệt thự và căn hộ thông tầng. Nếu xử lý vội, khu vực này dễ thành nơi cất đồ tạm. Nếu được tính toán đúng, nó có thể trở thành một điểm nhấn rất đắt giá cho phòng khách.
Cách bố trí gầm cầu thang đẹp không chỉ nằm ở việc đặt thêm một món đồ trang trí. Điều quan trọng hơn là đọc đúng hình dáng cầu thang, luồng di chuyển, ánh sáng và nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Khi các yếu tố này ăn khớp, khoảng trống nhỏ sẽ trở nên có ích và sang hơn.

Trước khi nghĩ đến tủ, kệ hay tiểu cảnh, hãy nhìn gầm cầu thang trong tương quan với toàn bộ tầng một. Nó nằm cạnh phòng khách, lối vào, bàn ăn hay hành lang? Người trong nhà có đi qua khu vực này nhiều không? Góc nhìn chính đến từ sofa, cửa chính hay sảnh?
Khi trả lời được các câu hỏi đó, phương án bố trí sẽ rõ hơn. Một gầm cầu thang nằm sau sofa nên ưu tiên sự gọn gàng. Một gầm cầu thang đối diện cửa chính cần chỉn chu hơn về mặt thẩm mỹ. Một khu vực sát hành lang lại cần xử lý mép tủ và ánh sáng thật an toàn.
Nhiều gia chủ muốn tận dụng tối đa nên đóng tủ kín toàn bộ gầm cầu thang. Cách này có ích khi nhà thiếu kho. Tuy nhiên, nếu phòng khách không quá nhỏ, việc để lại một phần thoáng sẽ giúp không gian nhẹ hơn. Khoảng âm có thể dành cho tranh, đèn, bình gốm hoặc một mảng ốp đẹp.
Nguyên tắc dễ áp dụng là chia gầm cầu thang thành ba vùng. Phần thấp nhất dùng cho ngăn kéo hoặc kho nhỏ. Phần giữa dành cho tủ, kệ hoặc ghế ngồi. Phần cao hơn có thể tạo điểm nhìn bằng đèn, vật liệu hoặc hốc trang trí.
Mỗi ngôi nhà có một nhịp sống khác nhau. Vì vậy, cách bố trí cầu thang đẹp không thể chỉ sao chép từ một ảnh mẫu. Nhà có trẻ nhỏ, nhà tiếp khách thường xuyên, nhà nhiều đồ sinh hoạt và nhà cần không gian thư giãn sẽ cần các giải pháp khác nhau.
Với nhà phố, tủ âm dưới cầu thang là lựa chọn thực tế. Khu vực này có thể chứa giày dép, máy hút bụi, đồ vệ sinh, vali nhỏ hoặc vật dụng ít dùng. Mặt tủ nên phẳng, ít tay nắm và cùng tông với mảng tường kế bên. Nhờ vậy, tủ không tạo cảm giác nặng.
Nếu gầm cầu thang gần cửa ra vào, hãy thêm một khoang mở nhỏ. Khoang này có thể đặt túi xách, mũ bảo hiểm hoặc chìa khóa. Nên tránh để quá nhiều đồ lộ ra ngoài. Chỉ một vài vật dụng được chọn lọc sẽ giữ cho khu vực này luôn sạch mắt.

Nếu gầm cầu thang đủ cao và nằm ở vị trí yên tĩnh, một góc đọc sách là gợi ý đáng cân nhắc. Chỉ cần ghế thấp, kệ sách mỏng, đèn tường và vài ngăn chứa. Không gian này tạo cảm giác riêng tư mà không cần xây thêm phòng.
Phần ghế nên có độ sâu vừa phải. Nếu làm ghế băng, hãy tính chiều cao ngồi thoải mái. Đệm rời giúp vệ sinh dễ hơn. Kệ sách nên bố trí ở vùng người dùng dễ với tới, tránh đặt quá cao dưới mặt bậc cầu thang.
Với phòng khách rộng, gầm cầu thang có thể trở thành mảng trưng bày. Gia chủ có thể dùng kệ hở, hốc âm, đèn rọi hoặc tủ kính thấp. Đồ trang trí nên có kích thước rõ ràng, tránh các món quá nhỏ vì dễ tạo cảm giác vụn.
Trang trí dưới cầu thang đẹp thường nằm ở sự tiết chế. Một bức tượng, một bình hoa, vài cuốn sách đẹp hoặc một mảng đá tự nhiên đã đủ tạo điểm nhấn. Khi đặt quá nhiều đồ, cầu thang sẽ trở thành kệ hàng hơn là một phần của nội thất.

Gầm cầu thang là khu vực có hình khối xiên, nhiều góc và thường thiếu sáng. Vì vậy, vật liệu cần được chọn kỹ hơn những mảng tường thông thường. Bề mặt quá bóng có thể gây rối mắt. Màu quá tối dễ làm góc này nặng nề.
Gỗ tự nhiên, veneer hoặc gỗ công nghiệp phủ bề mặt vân gỗ đều phù hợp với tủ dưới cầu thang. Tông gỗ nên liên kết với sàn, bàn trà, kệ tivi hoặc tay vịn. Khi màu gỗ có sự lặp lại, khu vực gầm cầu thang trông như một phần được thiết kế từ đầu.
Với phòng khách nhỏ, nên chọn vân gỗ vừa phải và màu sáng đến trung tính. Với biệt thự hoặc nhà có diện tích rộng, tông gỗ trầm có thể tạo chiều sâu. Tuy nhiên, cần thêm ánh sáng hắt để tránh cảm giác nặng.
Đá tự nhiên hoặc đá nhân tạo phù hợp cho mảng nền, bệ trang trí hoặc vách nhấn. Kính giúp tủ trưng bày nhẹ hơn, nhưng cần kiểm soát đồ bên trong. Kim loại màu champagne, đen mờ hoặc inox xước có thể dùng cho nẹp và tay nắm.
Không nên kết hợp quá nhiều vật liệu trong một gầm cầu thang nhỏ. Ba chất liệu chính là mức dễ kiểm soát. Ví dụ, gỗ cho tủ, đá cho mảng nền và kim loại cho chi tiết mảnh. Sự rõ ràng này giúp tổng thể tinh tế hơn.
Không gian dưới cầu thang thường nhận ít sáng tự nhiên. Nếu không có đèn riêng, dù tủ hay kệ được làm đẹp cũng dễ bị chìm. Ánh sáng đúng sẽ làm rõ vật liệu, tạo cảm giác sạch và giúp việc sử dụng hằng ngày thuận tiện hơn.
Đèn LED hắt trong hốc tủ là giải pháp phổ biến. Ánh sáng nên ấm vừa, không quá vàng và không quá trắng. Vị trí đèn cần giấu kỹ để không nhìn thấy điểm sáng trực tiếp. Khi ánh sáng rọi đều lên vật trang trí, khu vực này sẽ có chiều sâu hơn.
Nếu dùng tủ kín, có thể đặt đèn cảm biến trong khoang chứa. Cách này giúp lấy đồ dễ hơn vào buổi tối. Với tủ kính hoặc kệ hở, nên dùng ánh sáng mềm. Đèn quá mạnh sẽ tạo bóng gắt dưới mặt bậc cầu thang.
Góc đọc sách hoặc ghế ngồi dưới cầu thang cần đèn tường riêng. Đèn nên chiếu xuống vùng đọc, không chiếu thẳng vào mắt. Nếu khu vực này gần phòng khách, kiểu dáng đèn nên cùng ngôn ngữ với đèn trần hoặc đèn cây trong phòng.
Một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng là vị trí công tắc. Công tắc nên nằm gần lối vào khu vực sử dụng. Nếu phải đi sâu vào góc tối mới bật được đèn, trải nghiệm sẽ kém tự nhiên.
Ý tưởng đẹp cần đi cùng thực tế sử dụng. Dưới đây là những hướng ứng dụng thường gặp trong nhà ở hiện nay. Mỗi hướng có thể thay đổi kích thước, vật liệu và mức đầu tư để phù hợp với hiện trạng.
Với một số mặt bằng, cầu thang nằm gần trục nhìn của sofa. Khi đó, có thể biến gầm cầu thang thành phần nối tiếp của kệ tivi. Tủ thấp, mảng ốp và kệ ngang sẽ giúp phòng khách liền mạch hơn. Cần tránh đặt tivi quá sát mặt bậc xiên vì dễ mất cân đối.
Nếu gia chủ thường tiếp khách, tủ rượu nhỏ hoặc tủ trưng bày ly có thể rất hợp lý. Tuy nhiên, cần kiểm soát nhiệt, ánh sáng và độ an toàn. Tủ kính nên có khung chắc, bản lề tốt và khóa nếu nhà có trẻ nhỏ.
Tiểu cảnh có thể làm mềm khối cầu thang, nhưng không phải lúc nào cũng nên dùng nước. Tiểu cảnh khô với sỏi, cây chịu bóng, đá và ánh sáng nhẹ thường dễ chăm hơn. Nếu dùng cây thật, cần tính thông gió và cách tưới để không ảnh hưởng sàn.

Lỗi phổ biến nhất là dùng gầm cầu thang như kho mở. Giày dép, thùng giấy, đồ chơi và vật dụng lặt vặt làm phòng khách mất trật tự. Nếu cần chứa nhiều đồ, hãy ưu tiên cánh tủ kín và phân chia khoang rõ ràng.
Lỗi thứ hai là trang trí không cùng phong cách. Một phòng khách tối giản nhưng gầm cầu thang lại dùng quá nhiều hoa văn sẽ tạo cảm giác lệch. Ngược lại, phòng khách tân cổ điển cần chi tiết mềm hơn, không nên dùng kệ phẳng quá đơn giản.
Lỗi thứ ba là bỏ qua vệ sinh và bảo trì. Khu vực thấp nhất dễ bám bụi. Các góc khuất cũng khó lau chùi. Khi thiết kế, nên hạn chế khe hẹp không cần thiết. Các khoang mở phải đủ rộng để vệ sinh bằng tay hoặc dụng cụ thông thường.
Cách trang trí góc cầu thang nên bắt đầu từ một điểm nhìn chính. Nếu khách bước từ cửa vào, hãy đặt điểm nhấn ở cao độ dễ thấy. Nếu người ngồi sofa nhìn sang, hãy bố trí đồ trang trí ngang tầm mắt khi ngồi.
Tranh, gương, bình gốm, tượng nhỏ và cây xanh đều có thể dùng được. Nhưng mỗi nhóm nên có vai trò riêng. Gương giúp mở rộng thị giác. Cây xanh làm mềm góc cứng. Gốm và tượng tạo chất thủ công. Tranh giúp dẫn màu cho cả khu vực.
Với trang trí gầm cầu thang phòng khách, khoảng trống xung quanh vật trang trí quan trọng không kém bản thân món đồ. Đừng đặt đồ sát nhau. Hãy để mắt có chỗ nghỉ. Khi đó, góc cầu thang sẽ sang hơn mà không cần quá nhiều chi tiết.
Trước khi thi công, gia chủ nên đo rõ chiều cao thấp nhất, chiều sâu, chiều rộng và vị trí dầm, ổ điện, hộp kỹ thuật. Những dữ liệu này quyết định tủ có dùng được không, kệ có đủ sâu không và đèn có đi dây thuận tiện không.
Tiếp theo, hãy xác định một công năng chính. Đó có thể là lưu trữ, trưng bày, đọc sách, tiểu cảnh hoặc quầy nhỏ. Khi công năng chính rõ ràng, các chi tiết phụ sẽ dễ kiểm soát. Không nên cố nhồi nhiều mục đích vào một diện tích quá nhỏ.
Cuối cùng, cần thống nhất vật liệu, màu sắc và ánh sáng cùng lúc. Nếu chỉ chọn tủ trước rồi mới nghĩ đến đèn, hiệu quả thị giác có thể không như mong muốn. Một bản phối cảnh rõ ràng sẽ giúp gia chủ hình dung tốt hơn trước khi thi công.
Nếu bạn đang cải tạo phòng khách hoặc muốn tận dụng phần gầm cầu thang trong nhà, Casara có thể cùng bạn xem lại mặt bằng, nhu cầu sử dụng, phong cách nội thất và vật liệu phù hợp. Bạn có thể liên hệ Casara để được tư vấn một phương án hài hòa với không gian hiện có.
Cách bố trí gầm cầu thang đẹp là sự cân bằng giữa công năng, vật liệu, ánh sáng và thói quen sinh hoạt. Một góc nhỏ vẫn có thể trở thành điểm nhấn nếu được đặt đúng vai trò trong tổng thể phòng khách.
Hãy bắt đầu từ nhu cầu thật của gia đình, sau đó chọn hình thức phù hợp. Khi tủ, kệ, ánh sáng và đồ trang trí cùng nói chung một ngôn ngữ, gầm cầu thang sẽ không còn là khoảng trống khó xử lý. Nó sẽ trở thành một phần tinh tế của ngôi nhà.